söke ekspres gazetesi
  • söke ekspres gazetesi



Hisartepe ve Kızılışık


Hisartepe ve Kızılışık

Söke, gezip dolaşmakla bitecek bir ilçe değil. Son iki yıldır kendi aramızda küçük bir gezginler gurubu oluşturduk. Oyhan Hasan Bıldırki, Yaşar Çağbayır, Aşır Tunca ve Abdullah Ziya Kabak’tan oluşan topluluğumuza zaman zaman değişik arkadaşlar da katılıyor.
Gezginler, muhteşem ve yılmak nedir bilmeyen bir gurup. Bu gurupla Söke’nin hiç de küçük olmadığını öğrendik. Uzun yıllar Karadeniz Bölgesi’nde görevli olarak bulundum. Orada yeşilin bütün renklerini tanıdım fakat ormanın ne olduğunu inanır mısınız Söke’de öğrendim. Ovası ve dağıyla Söke’yi her hafta sonu kesintisiz sürdürdüğümüz gezilerle daha iyi tanıdım, orman zenginlikleri açısından oldukça büyük bir ilçe olduğunu gördüm.
Aslında ben, gezi notları yazmak istemedim. İstemedim de, bazı resimlerle ufak tefek notlarımın unutulmamasını istedim. Bu nedenle izlediklerimi ve düşündüklerimi sizlerle paylaşmayı düşündüm.
Söke haritasında bir nokta; Hisartepe. Bu “bir nokta”yı, başarabildiğim ölçüde size anlatmak istiyorum. Hisartepe, eteklerini zeytinliklerin süslediği bir tümülüs sanki. İnsan eliyle yapılmış, özenle üst üste yığılmış gibi görülen bir tepe. Söke-Kuşadası yoluna bakan tarafı, bir taş ocağının baskısı altında şimdi. Gittikçe haritadan silinecek bir kaderin ilk izlerini yaşıyor. Sahip çıkamadığımız değerlerimizden birine aday şimdi.


Dağlarına bulut düşmüş, yer yer güneş ışıklarıyla süslenmiş Kızılışık Köyü’nden bir görünüş. Şimdi bu köyde; Sökeli, Karadenizli ve doğulu üç beş aile yaşıyor. Gelecekte nüfusun artacağı besbelli. Söke’nin yazlık-kışlık banliyölerinden biri olacak.

Kızılışık, Kızılışıklılar boyunun kurduğu bir Yörük köyü. Bu köy, 1964 yıllarında uygulanan karantina sonucu dağıtıldı. O yıllarda ben Aydın Lisesi’nde okuyor ve gazetecilik yapıyordum. Bu haberi ben yapmıştım, ancak şimdi ayrıntılarını hatırlamıyorum. Alınan karar gereği; Kızılışlıklıların tamamına yakını Konak Mahallesine taşındı. Bunlardan bir kısmının hayatta olduğunu düşünüyorum, bu yazımı görenlerden de daha aydınlatıcı bilgiler bekliyorum. Onların diyeceklerini bir başka yazımda ele alacağım. Kızılışık’a “Çukur Köy” diyenler de var.

Kızılışıklılar, Yörüklerin (Türkmenlerin) Avşarlar koluna bağlıdır. Cumhuriyet’imizin kurucusu Atatürk’ün ailesinden bir yanının da bu köyle ilgili olduğu bilgileri var. Fakat bu ham bilgileri değerlendirmem, doğru kaynaklara ulaşmam gerektiğine inanıyorum. Bu yüzden şimdilik bildiklerimi kendime sakladım.

Yaşar Çağbayır’la birlikte, Kızılışık’a ilk gittiğimiz gün beğendiğimiz görüntüleri resimledik. Köyden yukarıya doğuya doğru, Taşlıtarla’ya ulaşmak için yol aldık. Yolumuzun üstünde zeytin ağaçlarını aralayan Murat Dalkıranoğlu’ya karşılaştık. Murat, bizi gördü. Bindiği ağacın üstünden hemen yere atladı. İlkin öğretmeni Çağbayır’ın elini öptü. Ayaküstü laflaştık, Yetkin Karakaya’nın da kulağını çınlattık.

Murat, müziğe ve folklora meraklı bir genç. Murat’tan Abdi Efe ile ilgili ilk bilgileri aldık. Kızılışıklı Abdi Efe, Böğürtlen Çeşmesi’nin yanında Rum çeteleriyle savaşmış bir yiğit. O zamanlar Taşlıtarla’da bulunan yerli Rum köylüleriyle istiklâl Savaşı’na tutuşanların arasında Abdi Efe de yer almış. Murat bana, bir gün bilebildiği kadarıyla Abdi Efe’nin hikâyesini anlatacağını söyledi. Murat Dalkıranoğlu işine dönsün diye, sohbetimizi kısa tutmak zorundaydık. Buna rağmen benim “Dil Çerezleri” adlı eserimden, kendilerinin besteledikleri Sökeli Cafer Efe ile ilgili derlediğim türkülerden, Sabahattin Burhan ve Çete Ayşe filminden söz ettik. Kendisinden yol tarifi aldık, yolumuza devam ettik. Yolumuzun üstende Osman Dalkıran’la tanıştık. Kulakları az duyan Osman amcayla çay içtik, bahçesinden Arapsaçı topladık.

 

Bu makale 2415 kez okundu.


Yorumlar
    Yorum Yaz
  • Halil Güven (3/2/2011)
    Sevgil kardeşim yazınızın güzelliği bir yana, seninle bugün aynı karede buluşmuşuz.. Atatürk'ün Sökeliliği konusunda.. Ne çok sevindim bilemezsin. Seni çok seviyorum kardeşim, Allah'ın koruması ve himmeti daima seninle olsun. Esenlik dileklerimle hoşça kal kardeşim..

  • Kader Asarcık (19/4/2012)
    yazınızı okudum ve bir kızılışıklı olarak tabiiki beğendim anlattığınız gibi taş ocağının köye bakan tarafında zeytinliğimiz var birgün yolunuz düşerse beklerim bizim aslımız köseoğlu kadriefenin torunlarıyız muharrem ararcık ın oğluyum dağın asıl yöresel ismi asardağıdır soyadımızda oradan gelir ben her pazar bahçedeyim otaraflara gelirseniz beklerim...

  • Onur güderoğlu (19/1/2019)
    Merhaba benimde annemin soyagacinda kizilisikli çıkıyor İzmir tire Akçaşehir kõyuyundeniz tireden önce nerede olduklarını araştırıyorum ama bulamadım