Kurban Bayramı ve Ekonomisi


Kurban Bayramı ve Ekonomisi

İslam âlemi olarak Kurban Bayramı’nı bu yıl 4 Ekim’de kutlamaya başlayacağız. Mübarek Kurban Bayramı’na 3 gün kaldı.  Ülkemize ve bütün İslam dünyasına şimdiden hayırlı, huzurlu bir bayram geçirmelerini diliyoruz.
Müslümanlar için yerine getirilmesi gereken önemli bir görev olan kurban ibadeti, Allah’a yakınlaşmayı, insanlar arasında dayanışma ve paylaşımı amaçlar. Kurban, komşusu açken tok yatmama davranışının, insan olmanın bir gereği olduğunu bize hatırlatır.
Türkiye ve diğer Müslüman ülkelerde, Kurban Bayramı bu coşkuyla kutlanırken, bu dönem, Kurban kesimi dolayısıyla da et tüketiminin olağanüstü arttacağı bir dönemdir. Çok kısa zamana yığılan canlı hayvan talebi de çeşitli sıkıntıları beraberinde getirmektedir. 3-4 gün içinde milyonlarca hayvan kurban olarak kesilecek, bu talebi karşılamakta üreticiler zorlanmakta, ulaşım, barınma, kurban alanı sağlama gibi sorunlar da baş göstermektedir.
Ekonomik açıdan on beş yirmi günlük süre içerisinde ülke genelinde çok büyük bir ekonomik değerin, hem üretici tarafından, hem ek materyaller olarak bir çok sektöre katkısı çok fazla olduğu gözlemlendi. Bütün bunlardan dolayı Kurban Bayramı’na hazırlanmak önemli bir olaydır ve ciddi bir organizasyonu ve çalışmayı gerektirmektedir.
Kurban Bayramı besiciliği, ülkemizde yıllardır yapılan geleneksel bir yetiştirme yöntemidir.
Türkiye’de Kurban Bayramlarında ortalama olarak 2 milyondan fazla küçükbaş, 800 bin baştan fazla da büyükbaş hayvan kesilmektedir. Yani 4 günlük bayram süresince ülke genelinde 3 milyon dolayında hayvanın kesimi yapılacağı öngörülmekte.
Kurbanlık satışları illere ve bölgelere göre farklılık arz etmektedir.
Kimi yerlerde canlı kilogram ve et fiyatı üzerinden, kimi bölgelerimizde ise canlı hayvan üzerinden pazarlık yöntemiyle satış yapılmaktadır.
Ziraat Odalarımızdan aldığımız bilgilere göre, bu yıl Kurban döneminde hayvan fiyatları; illere göre ve canlı ağırlığa göre değişmekle birlikte hayvan başına büyükbaşta 2 bin lira ile 11 bin 200 lira arasında, küçükbaşta ise 350 lira ile 1350 lira arasında değişeceği; canlı ağırlık fiyatının da büyükbaş hayvanlarda kilogram başına 11 ile 12 lira dolaylarında, küçükbaşta kilogram başına 12 ile 13 civarında olacağı tahmin edilmektedir.
Geçen yıla göre kurban satış fiyatlarının fazla artmadığını, makul seviyede kaldığını görüyoruz.
Kurbanlık fiyatlarının maliyetlerdeki yükselişin altında kalmasında, kurbanlık hayvan sayısındaki artış etkili oldu.
Bu yıl kurbanlık büyükbaş hayvan sayımız, geçen yıl kesilen sayının yüzde 41,7’si, küçükbaş hayvan sayımız ise geçen yıl kesilenin yüzde 56,3’ü kadar daha fazladır.
Tabii bu fiyatlar, Kurban Bayramı öncesi tahmini fiyatlardır.
Söz konusu fiyatlar ancak, kurban pazarında oluşacak fiyatlara referans olarak kabul edilebilir. Bayram yaklaştıkça, talebe göre fiyatlar da değişebilecektir.
Ülkemizde geçen yıl 851 bin 948 büyükbaş, 2 milyon 331 bin 917 küçükbaş hayvan kurbanlık olarak kesilmiştir. Yani geçen yıl bayramda kesilen hayvan sayısı 3,2 milyon başa yaklaşmıştır.
Bu yıl ise; 1 milyon 207 bin 608 büyükbaş, 3 milyon 645 bin 918 de küçükbaş olmak üzere toplamda 4 milyon 853 bin 526 baş hayvan, bayramda kesilmek üzere ahırlarda ve kurbanlık satış merkezlerinde yerlerini almıştır.
Veriler, bayramda kurbanlık hayvan sayısı açısından yeterli hayvanımız olduğunu ve vatandaşlarımızın hayvan temininde sıkıntı yaşamayacaklarını göstermektedir.
Ülkemizde yıllar itibarıyla kesilen ve mevcut kurbanlık hayvan sayıları:
Bu yıl, geçmiş yıllardaki gibi kurbanlık ithal edilmemesi, üreticilerimizin ellerindeki hayvanları satması, mağdur olmalarının önlenmesi açısından önemli bir durumdur.
Bu aynı zamanda hayvancılığımız açısından da fevkalade önemli bir gelişmedir.
Böylesine önemli bir dönemde, onca ithalat söylemlerine rağmen, kurbanlık ihtiyacının ülke içinden karşılanacak şekilde bir üretimin yapılabilmiş olması, gelecek açısından da umut vermektedir.
Görüldüğü üzere, geçen yılki talebin çok üzerinde kurbanlık hayvanımız vardır.
Ancak, üreticilerimizin, bayram döneminde satılamayan hayvanlarının da, maliyetlerin altında yok pahasına ellerinden çıkmaması gerekir.
Kurban Bayramı, bu kadar çok hayvanın besiye alınması ve uzun süreyle bakılmaları dolayısıyla
ekonomik olarak da ciddi bir hareketliliği beraberinde getirmektedir. 
Beslenme amaçlı hayvan alımları için ödenen paradan, yem, veteriner hizmetleri, hayvanların satılması, satış yerlerinde yer kiraları ve kişisel masraflar, bu hayvanların nakilleri, kesimler için kasaplara ödenen para ve derilerin satılmasına kadar birçok ticari faaliyet, bu dönemde söz konusu olmakta ve bütün bunlar ekonomik anlamda önemli bir yekun tutmaktadır.
"Yem Masrafı"
2014 yılı Kurban Bayramı döneminde, tahmini olarak geçen yıla yakın yani 850 bin baş büyükbaş, 2,3 milyon baş da küçükbaş hayvan kesileceğinden yola çıkıldığında; yem masrafları şöyledir; Kurbanlık için besiye alınan büyükbaş hayvanların en az 6 ay beslendiği düşünüldüğünde, 6 aylık yem masrafı, hayvan başına tahmini olarak bin 550 lira olarak hesaplanmıştır. Kesilecek olan 850 bin baş kurbanlık hayvan için toplam 1 milyar 317 milyon 500 bin lira yem masrafı yapıldığı tahmin edilmektedir. Kurbanlık için besiye alınan küçükbaş hayvanların en az 6 ay beslendiği düşünüldüğünde, 6 ay süreyle hayvan başına 738 lira yem masrafı yapıldığı, 2,3 milyon baş küçükbaş hayvan için yapılan yem masrafının ise 1 milyar 697 milyon 400 bin olduğu tahmin edilmektedir.
Toplamda 3 milyon 150 bin baş kurbanlık canlı hayvan için üreticilerimizin 3 milyar 14 milyon 900 bin lira civarında bir yem masrafı yaptıkları, dolayısıyla bu kadar bir paranın yem sektöründe kullanıldığı tahmin edilmektedir.
"Kurbanlık satış bedeli"
Ortalama 400 kilogram canlı ağırlığa sahip büyükbaş hayvanın canlı kilosunun 12 lira civarında satılacağı düşünüldüğünde bayram süresince kesilecek yaklaşık 850 bin baş hayvana halkımızın ödeyeceği para 4 milyar 80 milyon lirayı bulacaktır.
Bir küçükbaş hayvanın ortalama 600 liradan satılacağı düşünülecek olursa, kesilecek yaklaşık 2,3 milyon küçükbaş hayvana halkımızın ödeyeceği para 1 milyar 380 milyon lirayı bulmaktadır.
Toplam olarak halkımızın, 5 milyar 460 milyon lira gibi bir parayı kurbanlık almak için harcayacağı tahmin edilmektedir.
"Kurbanlık derileri ekonomik bedeli"
Standartlara göre kesilmiş ve tuzlanmış yaş koyun derisinin fiyatı yaklaşık 4 lira civarındadır. Ortalama 2,3 milyon koyun kesildiği hesap edildiğinde, küçükbaş hayvanların derilerinin ekonomik değeri yaklaşık olarak 9 milyon 200 bin lirayı buluyor.
400 kilogram ağırlığındaki bir sığırdan, ortalama olarak, yaklaşık 60 kilogram civarında deri çıkmaktadır.  Derinin kilosu 2,5 lira olarak hesaplandığında kesilecek 850 bin büyük baş hayvandan elde edilecek derinin değeri 127 milyon 500 bin lirayı buluyor.
Toplam olarak kurbanlıklardan, standartlara göre elde edilecek derilerin ekonomik değeri, yaklaşık 136 milyon 700 bin lirayı geçmektedir.
Fakat kurbanlıklar çoğu yerde, ehil olmayan kişiler tarafından kesildiği için deride ciddi olarak ekonomik kayıp oluşmaktadır. Bu kaybın yüzde 20'ler civarında olduğu tahmin edilmekte, bunun da ekonomik değeri 27-27,7 milyon lirayı bulmaktadır.
Deri kaybı düşülecek olursa;Kurban Bayramı’nda ekonomiye kazandırılan derinin değeri 109 milyon lira civarında olacaktır.
Bununla birlikte hayvanların bağırsak gibi iç organlarının büyük bir kısmı da değerlendirilmeyip atıldığı için, buradan da ciddi ekonomik kayıplar oluşmaktadır.
"Hayvan pazar yerleri çadır kirası ve kişisel masraflar"
Kurbanlıkları satmak isteyen üreticiler metropol illerde her ilçede farklı olmak üzere kurbanlık satış yerlerine çadır kirası ödemektedir. Fiyatlar ilçelere göre farklı olduğu için net bir rakam verilememekle birlikte, kalınan sürede harcanacak paraları da dahil edecek olursak önemli bir miktarda para buralarda harcanmaktadır.
Hayvanların pazar yerlerine, pazarda satılanların da alıcıların evlerine nakil masrafları
Üreticilerimiz, Türkiye'nin dört bir yanından hayvanları kurban satış yerlerine nakletmekte, bunun için nakliye parası ödemektedir.  Ayrıca satılan hayvanlar, bayramda kişilerin kesim yapacakları yerlere taşınmakta, bunun için de para ödemektedirler. Kesilen hayvanların sayısal büyüklüğü dikkate alındığında, net rakam verememekle birlikte, önemli bir nakil masrafının olduğu söylenebilir.
"Kasap ücretleri"
Kurban bayramları son yıllarda, kasaplar için önemli bir gelir kapısı olmuştur. Kasaplar, yüzme, parçalama gibi işler için küçükbaşta 50 lira, büyükbaşta ise 200 lira civarında para almaktadır.
Büyükbaşın en az yarısının kasaplar tarafından ücret mukabilinde kesildiğini düşünecek olursak,
425 bin baş hayvan için ödenecek meblağ, 85 milyon lirayı bulmaktadır.
Aynı şekilde küçükbaşların yarısının kasaplar tarafından kesildiği düşünüldüğünde, 1 milyon 150 bin baş küçükbaş hayvan için ödenecek meblağ 57-58 milyon lirayı bulmakta, kesim için kasaplara ödenecek toplam meblağ 142-143 milyon lira civarında olmaktadır.

Kısacası; üç gün sonra yaşayacak olduğumuz Kurban Bayramı'nın ekonomimze yaptığı bu büyük katkıyı sizlerle paylaşmak istedik.

Bu sayfadaki bilgiler; Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar'ın yapmış olduğu açıklamalardan derlenmiştir.

 

Bu makale 1056 kez okundu.


Yorumlar
    Henüz bu Makaleye ait yorum bulunmamaktadır. Yorum Yaz