söke ekspres gazetesi
  • söke ekspres gazetesi



Dr. Hüseyin Karakuş - FİLMLERİN FAYDALARI ZARARLARI-2


Konuk Yazar: Dr. Hüseyin Karakuş

e-mail: drhuseyinkarakus@gmail.com

 

FİLMLERİN FAYDALARI ZARARLARI-2

 

Geçen yazımda x ışınları ile çekilen filmleri (düz röntgen, tomografi, floroskopi, telegrafi ve mamografiyi) yararları ve zararları açısından incelemiştik. Bir soru: x ışınlarıyla tıbbi cihazlar dışında günlük hayatta karşılaşıyor muyuz? 

Evet karşılaşıyoruz. İnsanda kanser ve genetik hasara neden olabilen x ve gamma ışınlarını günlük yaşantıda %48 oranında, tıbbi cihazlardan %46 oranında alırız. En büyük radyasyon kaynağı güneştir. Atmosferde ozon tabakası bizi güneşin radyoaktif etkilerinden koruyordu. Kullanılan sanayi ve kozmetik gazlar nedeniyle ozon tabakası delindiğinden Güneş ışınlarının deri kanseri yapıcı etkisi ortaya çıkmıştır. Bu nedenle yazın güneş altında nar gibi kızarmayın diyoruz. Ayrıca topraktaki bazı madenler de radyasyon yaymaktadır. Günlük yaşamda kullandığımız cep telefonları, saç kurutma makinesi, bilgisayarlar,  modemler, led ve plazma tvler, baz istasyonları, mikrodalga fırınlar, hatta tıraş makineleri düşük doz radyasyon yayarlar. Tıbbi cihazlarla alınan ışını günlük yaşantıdaki alınan  ışınla karşılaştırmak zordur. Örneğin bir karın tomografisinde alınan ışın 3 yıllık günlük yaşantıdan yüklenilen ışına bedeldir. Bir diş röntgeninde alınan ışın mikrodalga fırının yaydığı ışından düşüktür. O yüzden tomografiden uzak durun diyoruz. 

Şimdi bıraktığımız yerden devam edelim.

B) gamma ışınları ile çekilen filmler:

Gamma ışınları da x ışınları gibi yüksek dozlarda kansere neden olan ama makul dozlarda teşhis ve tedavi amacıyla kullanılan ışınlardır. İstiyoruz ki sizler duyarlı olun zırt pırt bu filmleri çektirmeyin. 

Gamma ışınları x ışınları gibi Tıbbi cihazlar aracılığıyla bedenimize verilmez. Bir ilaca katılmış olarak ya içirilirler ya da damardan verilirler. Gamma ışını, taşıyıcı ilaç aracılığıyla hedef organa gider ve orayı işaretler. Tıbbi cihaz gamma ışınını hedef organda göstererek filmi kaydeder. Bu filme sintigrafi denir. Tıpta beyin, tiroid, akciğer, böbrek vb. Tümör araştırmasında ve çalışma bozukluğu tespitinde kullanılır.

Sintigrafi uygulaması nükleer tıp alanına girer. Şimdilerde en sık kanser bilimi (onkoloji) kardioloji (miyokard sintigrafisi) ve endokrin (tiroid sintigrafisi) kullanılmaktadır. Sintigrafinin daha? gelişmiş şekli olan PET, SPECT kanserin metastaz araştırması için çok önemli tanı filmleridir.

C) radyo dalgaları ile çekilen filmler:

Bu grubun en bilinen filmi MR (manyetik rezonans) dır.kısaca mıknatısla çekilen film olarak bilin. Pınar hanım MR gerçekten zararsız mı diye soruyor. Gerçekten ışınla çekilmediginden zararsızdır. Yalnız çekim tüneli içinde o kadar güçlü mıknatıs oluşturulur ki iki tonluk bir arabayı mıknatıs gücüyle kaldırabilir. Bu nedenle kemik çivisinden metalik kalp kapak protezine kadar vücudunda metal protez olanlar bu filmi çektiremezler. Bildiğim kadarıyla bir tek diş dolgusunda metal olanlara izin veriliyor.

MR çağımızın en önemli görüntüleme cihazıdır. Beyinden eklemlere kadar her çekimde BT ve diğer tomografilerden üstün ve zararsızdır. Tomografinin bir tek göğüs hastalıklarında az üstünlüğü vardır. MR tomografi gibi zararlı olsaydı futbolcuların çoğu kanser olurdu. Şimdilerde kapalı yer korkusu olan hastalar için açık MR cihazı geliştirilmiştir.

D) sesle çekilen fimler:

Yüz akımız olan ultrason cihazları bunun başında gelir. Kardiyolojide kullanılan ekokardiyografi ve damar sağlığında kullanılan doppler sesle çekilen filmlerdir. 

Sesle çekilen filmlerde kulağımızın duyamayacağı düzeyde ses frekansları kullanılır. Radar tekniğiyle çalışır ses dokulara çarpar döner dönüş hızına göre görüntü ye dönüşür.

Hamileliğin tek görüntüleme aracıdır. Şimdilerde meme ultrasonu da vazgeçilmez olmuştur. Yeni yazımda görüşmek üzere sağlıklı ve mutlu kalın.

 

Bu makale 107 kez okundu.


Yorumlar
    Henüz bu Makaleye ait yorum bulunmamaktadır. Yorum Yaz