Cem Günay - ASSESOS


Konuk Yazar: Cem Günay

[email protected]

 

Cem Günay - ASSESOS

 

Assesos antik yerleşimi Aydın`nin güzide ilçesi Söke`den Bodrum`a giderken Bafa Gölü`ne gelmeden tepelik bir alanda (Mengerevtepe) bulunmaktadır. Bu yerleşim antik dönem adlandırmasıyla Karia bölgesinde olup Milet kentininde 7 km kadar doğusunda yer almaktadır.

Assesos 1992 yılında keşfedilmiştir. Bugüne kadar bu yerleşim alanında kapsamlı bir arkeolojik kazı yapılmadığından dolayı burayla alakalı detaylı bilgilere sahip değiliz. Fakat antik kaynaklardan anladığımıza göre Assesos`ta biri Athena tapınağı olmak üzere iki tane tapınak yapısının varlığından söz edebiliriz. Bu yerleşimde özellikle Athena tapınağının etrafında Didyma örneğinde olduğu gibi kent sakinleri, yönetici bir aile mensuplarıyla beraber tapınak hizmetkarları, seyyahlar, tüccarlar ve hacılardan oluşmuş kasaba vari bir yerleşimin bulunduğunu tahmin edebiliriz.

1995 yılında Assesos şehrinin konuşlandığı platonun kuzeydoğu köşesinde bulunan sarp kayalığın yakınındaki bir test açmasında çoğu M.Ö. 7. yüzyılın sonlarına tarihlenen çanak çömlekle dolu küllü bir tabakaya rastlanmıştır.

Antik yazar Heredot`un yazdığına göre (I.18–23) M.Ö. 7. yüzyıl sonlarına doğru Assesos`un bulunduğu bu bölgeye Lidya güçleri 11 yıl boyunca saldırılarda bulundular. Lidyalı Kral Alyattes tarafından M.Ö. 620 yılında yapılan en yıkıcı son saldırıda ise o zamana kadar dokunulmayan Assesos’daki Athena Tapınağı da yakıldı. O yıl içinde hastalanan Alyattes, bunu tanrının gazabına bağlayınca ki bu tarz düşünme o zaman diliminde son derece olağandı; Miletoslular`dan özür dileyerek bir barış anlaşması yapmıştır. Bu olaydan sonra Kral Alyattes Miletos toprağı olan Assessos’da yakılan bu tapınağın yerine bir değil iki tapınak yaptırmaya da söz vermişti. Assesos bu olaydan yaklaşık bir yüzyıl sonrada Persler tarafından büyük bir olasılıkla tekrar tahrip edilmiş ve böylelikle bu yerleşim artık tamamen önemini yitirmişti. 

Mengerevtepe yani Assesos`ta bulunmuş M. Ö. 6. yüzyıla tarihlenen iki taş yazıt parçasıyla beraber bugün İsviçre`nin Basel kentindeki Ludwig kolleksiyonunda bulunan yazıtlı bir kase büyük bir olasılıkla yine Assesos`un Athena kutsal alanında bulunmuştur. Tam olarak bu kasenin dış cerçevesii altında doğu ion lehçesiyle sağdan sola yazılmış olan bu yazıtın çevirisi ise şöyledir: “Antithales oğlu Dias, bizi Assesos Athenasına adadı”... Böylelikle söz konusu olan bu yazıtla antik yazar Herodot 'un belirttiği Assesos'ta arkaik bir Athena tapınağı olduğu yolundaki bilgiler doğrulanmaktadır (arkaik dönem: M.Ö. 700-M.Ö. 480 arası).

Assesos Athena tapınağı ve bugüne kadar adı belirlenememiş diğer bir tapınağının varlığıyla beraber ayrıca bu bölgede metropol konumunda olan Milet kentine olan yakınlığıyla önemli bir yerleşimdi. Burayla alakalı ilerleyen yıllarda yapılacak olan kapsamlı arkeolojik araştırmalarla elinize daha doyurucu bilgiler gelecektir.

Son olarak Assesos`ta bulunan seramik parçalarını kapsamlı olarak araştırıp kitaplaştıran Georg Kalaitzoglou ve çeşitli makaleleri ile burası hakkında bilgiler veren Hans Lohmann`ın adlarını zikredelim.

 

 

Bu makale 216 kez okundu.


Yorumlar
    Henüz bu Makaleye ait yorum bulunmamaktadır. Yorum Yaz