Dostların Mektuplarıyla Yaşamak (2)

Uzakta bulunan herhangi dosta, arkadaşa gönderilen ya da kamu kuruluşları arasında haberleşmeyi sağlayan bir yazı türüdür. Mektuplarda dilek ve arzu bildiren duygu ve düşüncelere yer verilir.

Mektupta kullanılacak anlatım, bunu okuyacak kişinin kültür düzeyine göre ayarlanır. Arkadaşa yazılacak bir mektupta kullanılacak dil, büyüğe yazılacak mektuptaki dilden elbette farklı olmalıdır. (E. Kantemir, Yazılı ve Sözlü Anlatım, s. 255)

Edebiyatımızda mektup türü, Tanzimat Edebiyatı döneminde gelişmeye başlar. Özellikle Abdülhak Hamit TARHAN ile Namık Kemal’in birbirlerine yazdıkları mektuplar, bu gelişmenin önemli ve tipik örnekleridir. Bilim, edebiyat ve siyaset adamlarının mektupları, ayrıca çağının özelliklerini yansıttığı için, birer “belge” niteliği de taşırlar. (H. F. Gözler, Örnekleriyle Türkçe ve Edebiyat Bilgileri, s. 513)

Mektup Türünün Dil ve Anlatım Özellikleri:

Mektuptaki dil ve anlatım özellikleri, mektubun yazıldığı kişinin yakınlık derecesine ve mektubun içeriğine göre değişiklik gösterir.

Mektup, yazılan kişiye uygun bir hitapla başlar. Mektuptaki ilk ifade durumundaki hitap, muhatapla aradaki samimiyete ve mektubun özel, edebî, iş mektubu veya resmî mektup oluşuna göre değişmektedir. Mektuplar, dört grupta sınıflanır…

1.  Özel Mektuplar

2.  Edebî Mektuplar

3.  Resmî ve İş Mektupları

4.  Açık Mektuplar

1-  Özel Mektuplar:

Özel mektup, akraba dost gibi yakın çevredeki insanlara yazılan mektup çeşididir. Bu tür mektuplarda doğal ve samimi anlatım ön plândadır.

Sanatçı ve edebiyatçıların, daha çok genel konular üzerinde yazdıkları özel mektuplara “edebî mektup” da denmektedir.

Özel Mektupları Yazarken Dikkat Edeceğimiz Önemli Özellikleri

1.  Mektup yazılacak kâğıt, şekil yönünden düzenli ve temiz olmalıdır.

2.  Mektup, mürekkepli ya da tükenmez siyah renkli kalemle yazılmalıdır.

3.  Mektup mümkün olduğu kadar el yazı ve okunaklı bir şekilde yazılmalıdır.

4.  Mektubun sağ üst köşesine “tarih”, yanına da yazıldığı “yerin adı” konmalıdır.

5.  Mektubu göndereceğimiz kişinin genel özelliklerine göre (yaşı, kültür düzeyi, yakınlık derecesi vb.) “hitap cümlesi” bulunmalıdır.

6.  Mektubun sağ alt köşesine “adı- soyadı” yazılmalı ve “imza” atılmalıdır.

7.  Mektubun sol alt köşesine “adres” yazılmalıdır.

2- Edebi Mektuplar:

Edebî mektuplar; yazarları, içerikleri ve ifade şekilleri ile özel mektuplar içinde ayrı yer tutar ve ayrı şekilde ele alınırlar. Edebî mektuplarda, mektubun yazıldığı dönemin edebiyat ve düşünce olayları yer alır. Yazar, karşısındakine öğüt verir, yol gösterir. Eski dönemlerde, bu tür kişisel edebî mektuplar, “Mektûbât = Mektuplar” adı altında toplanır ve geniş kitlelerin de okuyabilmesi için yayınlanırdı.

Ayrıca mektup tarzında eleştiri, gezi, roman, hikâye, şiir gibi yazılı kompozisyon türlerinin ( edebi türler) de yazıldığı görülmektedir.  Bunlardan başka Resmi İş Mektupları ve Resmi Mektuplarda vardır.

Resmî dairelerin ve tüzel kişilik taşıyan kuruluşların birbirlerine yazdıkları resmî yazılarla; bunların, vatandaşların başvurularına verdikleri yazılı cevaplara denir. İş mektuplarına benzerler.

Bu mektupların hitap başlığı, yazılan dairenin ya da tüzel kişilik sahibi kuruluşun kanun ve tüzüklerdeki tam adıdır. Bu mektuplarda tarih ile birlikte mektubun sıra numarası ve konusu belirtilir. Mektup, cevap mahiyetinde ise “ilgi” hanesine cevabı olduğu mektubun sayı ve tarihi, “konu” hanesine de kısaca amaç yazılır. Bu yapıldıktan sonra iki ya da üç satır aralığı bırakılarak mektup yazılır. Resmî mektuplarda açık, kesin, anlaşılır bir dil kullanılır. Mektubun sonu, alt makama yazılıyorsa “... rica ederim.”, üst makama yazılıyorsa “... arz ederim.” şeklinde biter. Mektup metninin sağ altında ise mektubu yazanın makamı, adı ve soyadı ile imzası bulunur.

Mektuplar konusunda yakından tanıdığım Aydın eski Milletvekili Eğitimci şair ve yazar M. Kemal Yılmaz bir sözünde:  En iyi mektup el yazı ve mavi dolma kalemle yazılan mektuplardır. Mektup olsun da çamurdan olsun; var mı mektup gibisi “ derdi…

***

Kaynaklar:

1-Mektuplarda Yaşamak / Hasan Akarsu Barış Kitap 2021

2-Dostlara Mektuplar / Prof. Dr. Saim Sakaoğlu - Kömen Yayınları /  Konya 2010

3-Mektup /  Selim ileri, 21.8.2011-  Basından

4-Büyük Türk Düşünürü Ziya Gökalp Üzerine Düşünceler / Prof. Dr. Önder Göçgün- Denizli Büyükşehir Belediyesi, 2019

5- Dostlara Mektuplar / ( 1991- 2010)   Prof.Dr.Saim Sakaoğlu –

Kömen Yayınları Konya 2010

.................................

Yazımız devam  edecek...

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Abdülkadir Güler - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Söke Ekspres Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Söke Ekspres Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Söke Ekspres Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Söke Ekspres Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.